Twee spanningen, vier culturen
Begin jaren tachtig onderzochten Robert Quinn en John Rohrbaugh wat een organisatie effectief maakt (1983). Ze vonden twee spanningen die steeds terugkomen:
- Flexibel of stabiel. Ruimte geven en snel bewegen, of zorgen voor orde, rust en voorspelbaarheid.
- Naar binnen of naar buiten gericht. Aandacht voor de eigen mensen en de eigen werkwijze, of voor klanten, concurrenten en de markt.
Zet je die twee tegen elkaar af, dan krijg je vier soorten cultuur. Kim Cameron en Robert Quinn werkten dat uit in het boek Diagnosing and Changing Organizational Culture (1999). In Kwip heten de vier zo:
| Cultuur in Kwip | Gericht op | Herken je aan |
|---|---|---|
| Samen | Flexibel en naar binnen | Betrokken collega's, veel overleg, mensen helpen elkaar en blijven lang. |
| Vernieuwen | Flexibel en naar buiten | Ruimte om te proberen, weinig vaste routines, nieuwe ideeën krijgen een kans. |
| Resultaat | Stabiel en naar buiten | Duidelijke doelen, tempo, prestaties worden gezien. |
| Houvast | Stabiel en naar binnen | Heldere afspraken, vaste werkwijzen, een voorspelbare planning. |
De naam zegt het al: de waarden concurreren met elkaar. Een organisatie kan niet tegelijk overal het sterkst in zijn. Geen cultuur is beter dan een andere. Het gaat om wat past bij het werk, en bij de mensen die het doen.
Leiderschap in hetzelfde model
Quinn beschreef in Beyond Rational Management (1988) ook acht rollen van een leidinggevende, twee bij elke cultuur. Een goede leider kan schakelen: soms sturen op resultaat, soms ruimte geven, soms er zijn voor zijn mensen en soms zorgen voor orde. De meeste mensen hebben daarin een voorkeur.
Wat Kwip ermee doet
- Welke werkplek bij jou past. In de vragenlijst kies je zes keer uit vier zinnen over een werkplek. Daaruit volgt welke cultuur bij je past, met de vier culturen als balken in je rapport.
- Hoe je leiding geeft. Bij de rol die bij je past, laat Kwip zien hoe je leiding geeft: waar je sterk in bent, waar het doorschiet en hoe je kunt groeien. Ook handig als je nog geen leiding geeft: zo herken je wat je van een leidinggevende nodig hebt.
- Samen met de rest. Je cultuur staat naast je gedrag, je drijfveren, je teamrol en je energiebalans. Zo zie je niet alleen welke werkplek bij je past, maar ook waarom.
- Voor werkgevers. Werkt iemand in een cultuur die slecht bij hem past, dan kost dat energie. Kwip maakt dat bespreekbaar, als vroeg signaal voor werkdruk en verzuim.
Kwip meet de voorkeur van een persoon, niet de cultuur van een hele organisatie. De vragen zijn eigen werk; Kwip gebruikt niet de vragenlijst van Cameron en Quinn (de OCAI).
De gegevens in dit artikel komen uit openbare bronnen: Quinn en Rohrbaugh, Management Science (1983); Cameron en Quinn, Diagnosing and Changing Organizational Culture (1999); Quinn, Beyond Rational Management (1988). Kwip is niet verbonden aan de auteurs of aan de OCAI.
Christiaan Beukema · 4 min